Fosforanowanie metali


to wytwarzanie chemicznie lub elektrochemicznie ochronnej powłoki fosforanów na powierzchni metali - prowadzone w gorących roztworach fosforanów i kwasu fosforowego; powłoka fosforanowa jest odporna na działanie wysokich temperaturach, zmniejsza współczynnik tarcia, stanowi dobry podkład dla farb i lakierów.
Forsforanowanie metali  - to między innymi dział techniki zajmujący się teoretycznymi aspektami oraz praktycznymi metodami elektrolitycznego wytwarzania powłok na rozmaitych podłożach. Galwanotechnika zajmuje się wytwarzaniem powłok zarówno metodą osadzania na podłożu substancji pochodzących z elektrolitu, jak i metodą przetwarzania materiału podłoża.

Ze względu na zastosowania, galwanotechnikę dzieli się na dwa działy:
galwanoplastyka - wytwarzanie grubych powłok metalicznych nie związanych trwale z podłożem, w celu utrwalenia kształtu podłoża i wykorzystania tych powłok jako form do matryc wtryskarskich lub odlewniczych, lub też wytwarzania tą metodą przedmiotów o skomplikowanych kształtach - podłoża w tej metodzie są zazwyczaj niemetaliczne, i na czas wytwarzania powłoki są pokrywane warstwą usuwalnej substancji przewodzącej prąd elektryczny
galwanostegia - wytwarzanie powłok trwale przylegających do metalicznego podłoża, cienkich - w celach ozdobnych, ochronnych, lub innych technologicznych, lub powłok grubych w celach konstrukcyjnych.
Nawęglanie jest zabiegiem cieplnym polegającym na dyfuzyjnym nasyceniu węglem warstwy powierzchniowej stalowego elementu. Do nawęglania używa się stali niskowęglowej by podnieść twardość powierzchni, a co za tym idzie odporność na ścieranie, przy równoczesnym pozostawieniu miękkiego, elastycznego rdzenia.

Metody nawęglania

Nawęglanie w proszkach : Przedmiot umieszczany jest w specjalnej skrzynce wypełnionej sproszkowanym węglem drzewnym, najczęściej dębowym, bukowym lub brzozowym, wymieszanym ze środkami przyśpieszającymi nawęglanie takimi jak węglan baru, węglan sodu itp. Nawęglanie proszkowe prowadzi się w temperaturze około 900° - 950° C. Przedmiot nawęglony często hartuje się powierzchniowo.
Nawęglanie gazowe : Przedmiot umieszcza się w atmosferze gazowej, najczęściej gazu ziemnego lub innego gazu powstałego przy rozkładzie produktów naftowych. Nawęglanie gazowe prowadzi się w temperaturach 850° - 950° C przy stałej cyrkulacji gazu w specjalnych piecach muflowych. Nawęglanie gazowe jest bardziej skomplikowane od proszkowego oraz wymaga specjalnych instalacji lecz jest dokładniejsze i znacznie szybsze.
Nawęglanie w ośrodkach ciekłych : Proces przeprowadza się w temperaturze około 850° C. Nawęglaczem jest mieszanka soli z dodatkiem karborundu SiC.
Nawęglanie w złożach fluidalnych : Przedmiot zanurza się w złożu fluidalnym.
Nawęglanie próżniowe : Nawęglanie w obniżonym ciśnieniu w atmosferze metanu lub innych gazów. Zaletami tej metody jest dobra adsorpcja i niskie zużycie gazu.
Nawęglanie jonizacyjne : Metoda polega na nagrzewaniu w piecu próżniowym w atmosferze węglowodorowej. Po przyłożeniu napięcia następuje wytworzenie plazmy, a w konsekwencji wytworzenie jonów węgla, które bombardują powierzchnię metalu.
Procesami podobnymi do nawęglania są azotowanie, a także procesy łączone, np. węgloazotowanie czyli cyjanowanie. Nawęglanie stosuje się wobec stali niskowęglowych lub niskostopowych. Zawartość węgla w strefie nawęglania wzrasta do 1-1,3%, a głębokość nawęglania wynosi najczęściej 0,5 do 2 mm.
Obecnie po procesie nawęglania stosuje się dalszą obróbkę cieplną, a jej zaniechanie jest traktowanie jako błąd technologiczny.